OECD Direktörü Michel Jansen, kritik mineraller tedarikindeki yoğunlaşmaya dikkat çekerek Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini değerlendirdi.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Ticaret ve Tarım Direktörü Michel Jansen, küresel kritik mineraller tedarikindeki yoğunlaşmaya ve Türkiye’nin bu alandaki potansiyeline dikkat çekti. Jansen, enerji dönüşümü ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkların kritik minerallerin önemini artırdığını belirtti.
Jansen, kritik minerallerin tedarikinde temel unsurun çeşitlendirme olduğunu vurguladı. Mevcut durumda birçok pazarda ham madde veya işleme aşamasında aşırı yoğunlaşma yaşandığını, bazı ürünlerde küresel pazarın yüzde 90’ının tek bir ülkede olabildiğini söyledi. Bu durumun piyasa bozulması, normal fiyat oluşumunun engellenmesi ve baskın konumdaki aktörlerin erişimi engelleme imkanına sahip olması gibi iki risk barındırdığını ifade etti.
OECD’nin ihracat kısıtlamalarına ilişkin raporuna değinen Jansen, 15 yıldır aralıksız artış gözlemlendiğini ve bunun çok taraflı ticaret sistemi açısından olumsuz bir gelişme olduğunu belirtti. Özellikle ihracat yasaklarının son yıllarda en hızlı artış gösteren türler olması, kritik ham maddelerin ticaret sistemi için olumsuz bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Michel Jansen, Türkiye’nin kritik mineraller alanında önemli bir aktör olduğunu belirtti. Bor gibi önemli bir ürünün tedarikçisi konumunda olan Türkiye’nin, nadir toprak elementlerinde de önemli rezervlere sahip olduğunu söyledi. Türkiye’nin, daha fazla yatırımın yapılabileceği ve çeşitlendirme sürecinde rol üstlenebilecek ülkeler arasında yer aldığını ifade etti.
Coğrafi konumu itibarıyla farklı bölgelerden gelen kritik minerallerin lojistiğini ve transit geçişini kolaylaştırma açısından elverişli bir konuma sahip olan Türkiye’nin, olağanüstü bir ticaret merkezi olduğunu değerlendirdi. Türkiye’nin OECD ihracat kredileri düzenlemesinin de bir üyesi olduğunu ve küresel piyasalara entegre bir ülke olarak bu alanda daha büyük bir rol oynama potansiyeline sahip olduğunu sözlerine ekledi.
İstanbul’da düzenlenen OECD Kritik Mineraller Forumu’nun, üyeler ve diğer ülkeler arasında koordinasyon ve istişareyi güçlendirmek için önemli bir fırsat sunduğunu belirten Jansen, Türkiye’nin yatırım projelerinin finansmanı konusunda da rol üstlenebileceğini dile getirdi.
OECD Kritik Ham Maddelere İlişkin İhracat Kısıtlamaları Envanteri 2026 raporuna göre, ihracat kısıtlamaları 2009-2024 döneminde yaklaşık 5 kat arttı. Arzın sınırlı sayıda ülke ve üreticide yoğunlaştığı kritik minerallerde, tedarik zincirlerindeki kırılganlık artarken ihracat kısıtlamaları gibi ticaret politikası araçlarının daha sık kullanılmasına zemin hazırlanıyor.
Yorum Yap