USD48,98EUR55,73ALTIN6.513,41Istanbul19° Bulutlu1:05GÜNEŞ'EKALAN SÜRE
İklim krizi, kum ve toz fırtınalarını küresel bir tehdit haline getiriyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, bu fırtınalar kalp krizi, inme gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor ve 3,8 milyar insanı risk altına sokuyor.
İklim kriziyle şiddetlenen kum ve toz fırtınaları küresel bir tehdit haline gelirken, bu fırtınalar kalp krizi, inme, boğaz kuruluğu ve menenjit gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Doğu Akdeniz ve diğer bölgelerde kum ve toz fırtınalarının sıklığı, süresi ve yoğunluğunda belirgin bir artış gözlemlediğini bildirdi.
İklim değişikliği, çölleşmeyi hızlandırarak kum ve toz fırtınalarının hem sıklığını hem de yayılım alanını artırıyor. Bu fırtınalar, havadaki partikül madde konsantrasyonlarını yükselterek hava kirliliğine doğrudan katkıda bulunuyor. Küresel ölçekte, yaklaşık 330 milyon insan her gün rüzgarla taşınan ve binlerce kilometre uzağa ulaşabilen partiküllere maruz kalıyor.
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Prof. Dr. Murat Türkeş, küresel kum ve toz fırtınalarının iklim değişikliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Türkeş, bu fırtınaların iklim, hava kalitesi, atmosfer, ekosistemler, insan sağlığı, tarım, ulaşım ve güneş enerjisi sistemleri üzerinde olumsuz etkiler yarattığını vurguladı.
Afrika, Sahra, Sahel, Gobi Çölü, Orta Doğu ve Arap çöllerinin en önemli kum ve toz kaynağı bölgeleri olduğunu ifade eden Türkeş, iklim değişikliğinin bu bölgelerdeki kuraklıkları artırarak fırtınaların sıklığını, süresini ve şiddetini yükselttiğini söyledi. Türkeş, bu durumun Akdeniz, Güney Avrupa ve Türkiye gibi bölgeleri daha fazla etkileyebileceğini öngörüyor.
Prof. Dr. Türkeş, küresel toz salımlarının yaklaşık yüzde 25’inin insan kaynaklı olduğunu ve bu fırtınaların doğrudan ve dolaylı olarak 3,8 milyar insanı etkilediğini belirtti. Küresel toz bütçesinin büyük kısmının Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Arap çöllerinden kaynaklandığını ekledi.
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Muzaffer Onur Turan, kum ve toz fırtınalarının ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini dile getirdi. Toz bulutlarının içinde PM10 ve daha küçük PM2.5 partiküllerinin bulunduğunu, bu partiküllerin solunum yollarından kana karışarak sistemik etkilere neden olabildiğini açıkladı.
Turan, çöl ve kum fırtınalarının zatürre, kalp krizi, inme, şiddetli göz yanması, burun kanamaları, boğaz kuruluğu ve menenjit gibi sağlık sorunlarına yol açabildiğini belirtti. Mevcut astım ve KOAH hastalarında ani atakları tetikleyerek acil başvuruları ve ölümleri artırdığını da ekledi.
Özellikle bebekler, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için büyük risk taşıyan bu fırtınalara karşı uyarıda bulunan Turan, uzun süreli maruziyetin kronik solunum ve kalp hastalıklarına neden olabileceğini söyledi. Toz fırtınası uyarıları sırasında dışarı çıkılmaması, pencerelerin kapalı tutulması ve uygun maskelerin kullanılması gerektiğini önerdi. Bol su tüketiminin ise solunum yollarını nemli tutmaya yardımcı olduğunu belirtti.
Yorum Yap