Çok Lokasyonlu Kurumlarda Merkezi OED Yönetimi: Ekranlı Cihaz Envanteri Tek Noktadan Nasıl İzlenir

Birden fazla adreste otomatik eksternal defibrilatör (OED) bulunduran bir kurumda asıl zorluk cihaz seçimi değil, envanterin o anki durumunu bilmektir. Soru basittir: şu anda hangi yerleşkedeki cihaz kullanıma hazır? Ekransız ve bağlantısız bir modelde bu sorunun tek cevabı yerinde kontroldür. Birileri her adrese gidecek, kabini açacak, cihazın durumunu yerinde okuyacak, ped ambalajının tarihini kontrol edecek ve sonucu bir tabloya işleyecektir. Cihaz sayısı arttıkça bu döngü kurumun en kırılgan halkasına dönüşür, çünkü envanterin doğruluğu tamamen son ziyaretin ne zaman yapıldığına bağlı kalır.

T.C. Sağlık Bakanlığı İlkyardım Yönetmeliği kapsamındaki 9 Aralık 2025 tarihli genelgede alışveriş merkezleri, spor kompleksleri ve sanayi tesisleri kapsamda sayıldı. Bu tesis türlerinden birden fazlasını işleten kurumlarda cihazlar tek bir binada toplanmaz; farklı şehirlere, farklı çalışma saatlerine ve farklı yerel sorumlulara bağlı adreslere yayılır. Bu noktadan sonra tek tek cihazları yönetmek yeterli olmaz; yönetilen şey filonun kendisidir.

Dağınık yerleşkede envanter nasıl bozulur

Tek binada cihazın durumu kurumsal hafızanın parçasıdır. Kabini her gün gören biri vardır, bir aksaklık fark edildiğinde bilgi aynı gün ilgili kişiye ulaşır. Dağınık yerleşkede bu doğrudanlık kaybolur: bilgi ikinci elden gelir, bir formdan geçer, bir tabloya işlenir ve merkeze ulaşana kadar birkaç gün eskir. Her aktarım katmanı hem gecikme hem de hata ekler.

Buradaki asıl ayrım genellikle gözden kaçar. Kontrol edilmiş olmak ile hazır olmak aynı şey değildir. Geçen ay doldurulmuş bir kontrol formu, o yerleşkedeki cihazın bugünkü batarya durumunu göstermez; yalnızca geçen ay bakıldığını gösterir. Merkezi envanterin doğruluğu, kaydın ne zaman yazıldığına değil, kaydın hangi tarihli gerçekliği yansıttığına bağlıdır.

Filo düzeyinde bir başka yanılgı da ortalamayla düşünmektir. On cihazın dokuzunun hazır olması, olayın onuncu cihazın bulunduğu adreste yaşanma ihtimalini değiştirmez. Bu nedenle merkezi izlemede anlamlı gösterge filo ortalaması değil, en kötü durumdaki cihazın durumudur. Rapor okunurken bakılması gereken satır, listenin özeti değil, listenin en altıdır.

Merkezi envanterin taşıması gereken alanlar

Envanter tablosu, cihazın nerede olduğunu yazan bir adres listesinden fazlasıdır. Merkezden anlamlı bir karar verilebilmesi için her satırın hem durumu hem de o durumun nasıl doğrulandığını taşıması gerekir. Aşağıdaki alanlar bu iki ihtiyacı birlikte karşılar.

Kimlik alanı iki katmanlıdır. Model düzeyindeki kimlik ürünün temel UDI-DI değeriyle sabitlenir; ASELSAN Heartline AED 300 IoT için bu değer 8683125590AED300X9 olarak verilir ve cihaz MDR 2017/745 kapsamında Sınıf III olarak sınıflandırılır. Ancak bu değer ürün ailesini tanımlar, tek tek cihazları değil. Çok lokasyonlu bir envanterde hangi cihazın hangi adreste olduğunu ayırt etmek için cihaz bazlı seri numarasının da aynı satırda tutulması gerekir.

Uzaktan gelen veri ne söyler, ne söylemez

Merkezi izlemeyi mümkün kılan veri, Aselsan ekranlı OED cihazı üzerindeki GSM tabanlı IoT modülünden gelir: konum, hareket, bağlantı, hata, ped bağlantısı ve batarya durumu uzaktan izlenebilir hale gelir. Cihazdaki 4,3 inç LCD ekran ise aynı bilgiyi olay anında cihazın başındaki kişiye gösterir. İki katman farklı kullanıcıya hizmet eder: ekran yerleşkedeki personele, IoT sinyali ise gündelik takibi yürüten merkezi sorumluya. Bu teknik özellikler üretici broşüründen gelir ve yüzde on tolerans payı taşır; üretici, değerleri önceden bildirmeksizin değiştirebileceğini belirtir.

Sinyalin sınırını baştan kabul etmek, merkezi izlemeden gerçekçi bir fayda beklemenin ön koşuludur. Uzaktan gelen bilgi cihazın kendi bildirdiği durumdur. Kabinin önüne yığılmış malzeme, sökülmüş bir yönlendirme tabelası, kilitli kalmış bir koridor veya ped ambalajının fiziksel bütünlüğü bu sinyalde görünmez. Merkezi izleme fiziksel kontrolü ortadan kaldırmaz, kontrolün ne sıklıkla ve önce hangi adrese yapılacağını belirler. Aradaki fark, hepsini sırayla gezmek ile önce üç adrese gitmek arasındaki farktır.

Merkez ile yerleşke arasında iş bölümü

Merkezi izleme bir yazılım meselesi kadar bir sorumluluk meselesidir. Sinyal merkeze düşerken müdahale yerleşkede yapılıyorsa, aradaki devir noktasının yazılı olması gerekir. Merkezde kalması doğal olan işler şunlardır:

• Envanterin tek nüsha olarak tutulması ve alan şemasının korunması
• Uzaktan gelen durum bilgisinin izlenmesi ve sapmaların önceliklendirilmesi
• Ped ve batarya takviminin kurum genelinde tek takvimde toplanması
• Teknik servis ve tedarik çağrılarının açılması ve takibi
• Yeni adres açıldığında veya cihaz taşındığında kaydın güncellenmesi

Yerleşkede kalması gereken işler ise uzaktan yapılamayanlardır:

• Cihazın yerinde olduğunun ve kabinin erişilebilir kaldığının doğrulanması
• Yönlendirme tabelasının ve cihaza ulaşan yolun kontrolü
• Uzaktan görülemeyen fiziksel bulguların merkeze bildirilmesi
• Merkezden gelen uyarı üzerine yerinde yapılan işlemin geri bildirimi

Bu bölünmede en sık kaybedilen adım, uyarının kimde kapandığıdır. Merkezin bir sapmayı görmesi ile o sapmanın giderilmiş olması arasında tanımsız bir boşluk kalırsa, envanter teknik olarak izleniyor ama operasyonel olarak yönetilmiyor demektir. Her uyarının bir sahibi ve bir kapanış kaydı olmalıdır. Yerleşke sorumlusu değiştiğinde envanterdeki isim alanının da güncellenmesi gerekir, aksi halde uyarı sahipsiz kalır.

Bu iş bölümünün kapsamı da net tutulmalıdır. Envanterin hazır olması müdahalenin kendisi değildir. Acil bir durumda 112 çağrısı ve resmî ilk yardım eğitimi almış personel esastır; merkezi izleme yalnızca cihazın kullanılabilir durumda olmasını güvence altına alan halkayla ilgilenir.

Karma filo ve konfigürasyon farkının yönetim maliyeti

Çok lokasyonlu kurumlarda envanter tek seferde kurulmaz. Cihazlar farklı yıllarda, farklı bütçelerle ve farklı ihtiyaç gerekçeleriyle alınır. Sonuçta bir yerleşkede uzaktan izlenebilen ekranlı bir model, diğerinde yalnızca yerinde okunabilen ekransız bir model bulunur. Bu karma yapının maliyeti cihazın kendisinde değil, yönetim tarafında ortaya çıkar.

• Aynı kurumda iki ayrı kontrol yöntemi yürütülür: biri uzaktan okunur, diğeri yalnızca ziyaretle doğrulanır.
• Sarf malzeme türü ve ped takvimi model bazında ayrışır, tek bir takvim kalıbı bütün filoya uymaz.
• Personelin tanıdığı arayüz yerleşkeden yerleşkeye değişir, tek bir yerel eğitim içeriği bütün adreslere uymaz.
• Merkezi rapor, kapsamı eşit olmayan verilerden oluşur.

Son madde en sessiz risktir. Hangi cihazın uzaktan izlenebildiği envanterde açıkça görünmüyorsa, merkezi rapor gerçekte kapsamadığı cihazlar için de güvence veriyormuş gibi okunur. Sorunsuz görünen bir tablo, aslında yalnızca sinyal gönderebilen cihazların sorunsuz olduğunu söylüyor olabilir. Bu yüzden karma filoda envanterin en kritik alanı konfigürasyondur ve rapor iki ayrı kapsamda okunmalıdır: izlenen cihazlar ve izlenmeyenler.

Pratik çözüm bütün cihazları değiştirmek değildir. Yeni alımların tek konfigürasyonda standartlaştırılması, kapsam farkını zaman içinde kendiliğinden daraltır. Bu arada envanterin ayrımı açıkça taşıması, raporun yanlış okunmasını engellemeye yeter.

Kurum içi envanter ile OED-Net kaydının ilişkisi

İki kayıt farklı işlere hizmet eder ve birbirinin yerine geçmez. Kurum içi envanter operasyoneldir, bugün hangi cihazın ilgiye ihtiyacı olduğunu söyler. Resmî kayıt ise cihazın sisteme tanımlanmasıyla ilgilidir: 17 Nisan 2026 tarihinde yayınlanan OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu, cihazların OED-Net sistemine kaydı ve teknik entegrasyon standartlarını tanımlar.

Bu iki kaydın ayrışma noktası dağınık yerleşkelerde çoğunlukla aynıdır: cihazın yeri değiştiğinde. Bir cihaz yerleşkeler arasında taşındığında kurum içi tabloda satır hızla güncellenir, resmî kayıttaki konum bilgisi ise geride kalabilir. IoT modülünün ürettiği konum ve hareket bilgisi bu sapmanın fark edilmesini kolaylaştırır, ancak kaydın güncellenmesi yine kurumun kendi işidir.

Kaç cihaz gerektiği ve bunların nereye konumlandırılacağı ise envanter yönetiminin dışında kalan bir sorudur; güncel T.C. Sağlık Bakanlığı rehberi ile tesisin fiziksel koşulları esas alınarak ayrıca belirlenir. ASELSAN yetkili satış noktası olarak çalışan Biltek Medikal, kurulumun yanında OED-Net sistemine dijital kayıt ve entegrasyon desteği de veriyor. Çok lokasyonlu bir alımda bu desteğin yerleşke bazında nasıl yürütüleceğini baştan netleştirmek, sonradan ortaya çıkan kayıt boşluklarını azaltır.

Merkezi izleme düzenini kurarken izlenecek sıra

1. Tek seferlik fiziksel sayım yapın. Doğruluğu bilinen bir başlangıç noktası olmadan kayıt kurulmaz; her adresteki cihaz, konumu ve konfigürasyonu bir kez yerinde doğrulanır.
2. Alan şemasını sabitleyin. Envanterin hangi alanları taşıyacağı baştan yazılmazsa her yerleşke kendi tablosunu farklı doldurur ve kayıtlar birleştirilemez.
3. Uzaktan izlenebilen ve izlenemeyen cihazları ayrı işaretleyin. Merkezi raporun kapsamı ancak bu ayrımla doğru okunur.
4. Her cihaz için yerleşke sorumlusunu ve yedeğini isimle kaydedin. Sorumlu değiştiğinde kaydı güncelleyecek kişiyi de belirleyin.
5. Uyarı türlerine karşılık gelen eylemi ve kapanış sorumlusunu yazın. Uyarının görülmesi ile kapanması arasındaki adım tanımsız kalmamalıdır.
6. Sarf takvimini kurum genelinde tek yerde toplayın. Üretici verisine göre ped raf ömrü üretim tarihinden itibaren 36 ay, cihaz bataryası bekleme konumunda 5 yıldır; bu iki döngü farklı hızlarda ilerlediği için yerleşke bazında ayrı ayrı değil, tek takvimde izlenmelidir.
7. Kurum içi envanteri resmî kayıtla düzenli olarak karşılaştırın. Özellikle cihaz taşındığında, bir yerleşke kapandığında veya yeni bir adres açıldığında.

Kurulan düzenin çalışıp çalışmadığı tek soruyla ölçülür: yerleşkelerden hiçbirine gitmeden, bugün hangi cihazın ilgiye ihtiyacı olduğu söylenebiliyor mu? Cevap evetse merkezi izleme işlevini yerine getiriyordur. Cevap kontrol formlarının gelmesini beklemekse, envanter hâlâ ziyaret takvimine bağlı demektir.