IEA raporu: Orta Doğu’daki saldırılar ve Hürmüz Boğazı kısıtlamaları küresel petrol arzını düşürdü. OPEC üretimi 35 yılın en düşüğünde.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Petrol Piyasası Raporu’na göre, küresel petrol arzı nisan ayında günlük 1 milyon 800 bin varil azalarak 95,1 milyon varile indi. Bu düşüşte, Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker geçişlerine getirilen kısıtlamalar etkili oldu.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük üretimi de 1,9 milyon varil azalarak 40 milyon 100 bin varile geriledi. OPEC’in üretimi, bu düşüşle birlikte son 35 yılın en düşük seviyesine ulaştı.
Savaşın başlangıcından bu yana toplam arz kaybı günlük 12,8 milyon varil olarak kaydedildi. OPEC+ grubunun üretimi savaş öncesi seviyelerin günlük 11,9 milyon varil altında kalırken, OPEC’in kendi üretimi tarihi bir düşüş gösterdi.
OPEC+ dışı ülkelerin arzı ise mart ayındaki düşük seviyelerin ardından nisanda günlük 90 bin varil artışla 54,9 milyon varile çıktı. Ancak bu artışa rağmen, İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırılar sonrası yaşanan kayıplar nedeniyle OPEC+ dışı üretim çatışma öncesine göre günlük 820 bin varil daha düşük seviyede kaldı.
Körfez ülkelerinin toplam petrol ihracatı nisanda bir önceki aya göre günlük 1,9 milyon varil artarak 10,5 milyon varile yükseldi. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan gerçekleştirdiği petrol ihracatı da günlük 1,3 milyon varil artışla 7,8 milyon varile ulaştı.
Katar dahil Orta Doğu Körfez bölgesinin toplam petrol üretimi, savaş başlangıcından bu yana günlük 14,4 milyon varil azalarak yüzde 45 geriledi ve nisanda 17,6 milyon varil seviyesinde gerçekleşti.
IEA raporunda, Hürmüz Boğazı’nın raporun hazırlandığı dönemde fiilen kapalı olduğu ve ABD ile İran arasındaki müzakerelerin belirsizlik yarattığı belirtildi. Mevcut senaryoda boğazın haziran başına kadar kapalı kalacağı varsayılıyor.
Mayın temizleme çalışmalarının ardından ihracatın normale dönmesinin en az iki ila üç ay sürmesi bekleniyor. Orta Doğu’daki petrol üretiminde ciddi bir toparlanmanın ise daha uzun zaman alabileceği değerlendiriliyor. Enerji altyapısındaki hasarın boyutu ve toparlanma süreci netleştikçe öngörülerin yeniden revize edilebileceği kaydedildi.
Küresel petrol arzının mayısta günlük 530 bin varil daha azalarak 94,5 milyon varile gerileyeceği tahmin ediliyor. 2026’nın üçüncü çeyreğinden itibaren ise kademeli bir toparlanma sürecine girilmesi bekleniyor. Küresel petrol üretiminin 2026 genelinde, bir önceki yıla göre günlük 3,9 milyon varil düşüşle 102,2 milyon varil seviyesine ineceği öngörüldü.
OPEC+ grubunun üretiminin, Körfez ülkelerindeki ağır kayıpların etkisiyle bu yıl günlük 4,7 milyon varil azalarak 46,4 milyon varile gerilemesi bekleniyor. Buna karşın, OPEC+ dışı üretimin ABD, Kanada, Brezilya, Guyana ve Arjantin’deki artışlarla Katar’daki üretim kayıplarını telafi etmesi sayesinde günlük 820 bin varil artışla 55,8 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki sınırlı tanker trafiği nedeniyle Körfez ülkelerinden kaynaklanan toplam petrol arz kaybının şimdiden 1 milyar varili aştığı belirtilirken, günlük 14 milyon varilin üzerinde üretimin durduğu ve bunun benzeri görülmemiş bir arz şoku yarattığı ifade edildi. Piyasanın krize arz fazlası koşullarında girmesi ve hem üreticilerin hem de tüketicilerin piyasa sinyallerine tepki vermesi sayesinde mevcut arz-talep açığının daha sınırlı kaldığı kaydedildi.
Yorum Yap