Trump’ın İran Operasyonları Savaş Yetkileri Yasası Kapsamında 1 Mayıs’ta Kritik Eşiğe Ulaşıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki askeri operasyonları, Savaş Yetkileri Yasası kapsamında tanınan 90 günlük sürenin 1 Mayıs’ta sona ermesiyle kritik bir eşiğe ulaşıyor. Kongre’den resmi onay alınmaması durumunda, yasa gereği ABD birliklerinin bölgeden çekilmesi bekleniyor.

Vietnam Savaşı döneminde çıkarılan Savaş Yetkileri Yasası, ABD başkanlarının askeri operasyonları başlattıktan sonraki 48 saat içinde Kongre’yi bilgilendirmesini zorunlu kılar. Bu yasa, başkanın Kongre’den resmi onay almadığı sürece birlikleri çatışma bölgesinde en fazla 60 gün tutmasına izin verir.

Yasa, güvenli bir geri çekilme süreci için Kongre tarafından 30 günlük tek seferlik bir uzatma hakkı tanır. Toplam 90 günlük pencerenin ardından, Kongre savaş ilan etmemiş veya operasyona devam onayı vermemişse, başkan birlikleri geri çekmekle yükümlüdür.

Kongre’deki Tartışmalar ve Başkanın Seçenekleri

Trump yönetiminin İran operasyonları için Kongre’den onay alıp alamayacağı belirsizliğini koruyor. 15 Nisan’da Senato’da yapılan oylamada, başkanın yetkilerini sınırlamayı amaçlayan tasarı 52’ye karşı 47 oyla reddedildi.

Cumhuriyetçilerin büyük çoğunluğu şu ana kadar Başkan Trump’ı desteklese de, bazı senatörler operasyonların ucu açık bir savaşa dönüşmesinden endişe duyuyor. Bu senatörler, 60 günlük sürenin ardından tutum değiştirebileceklerinin sinyalini verdi.

Geçmişteki ABD başkanları, Savaş Yetkileri Yasası’nı farklı hukuki gerekçelerle aşmayı başardı. Trump’ın önündeki olası yollar arasında Askeri Güç Kullanma Yetkisi (AUMF) yer alıyor.

2001 ve 2002 yıllarında çıkarılan bu yetkiler, “terörle mücadele” kapsamında başkanlara geniş hareket alanı sağlıyor. Başkan Trump, 2020’deki Kasım Süleymani suikastını da 2002 tarihli AUMF’ye dayanarak gerçekleştirmişti.

Diğer bir yöntem ise “çatışma” tanımını kullanmaktır. Obama yönetimi 2011’deki Libya müdahalesinde, operasyonların aktif çatışma tanımına girmediğini iddia ederek Kongre onayına ihtiyaç duymadığını savunmuştu. Ayrıca, birçok eski başkan yasanın “başkomutan” sıfatıyla sahip olunan anayasal hakları kısıtladığı gerekçesiyle anayasaya aykırı olduğunu ileri sürdü.

Bölgedeki Gerilim ve Siyasi Sonuçlar

ABD ve İran arasında 8 Nisan’da ilan edilen ve Başkan Trump tarafından uzatılan ateşkese rağmen, Basra Körfezi ve çevresinde gerilim düşmedi. Son bir hafta içinde ABD donanması bir İran gemisine müdahale ederken, İran da iki ticari gemiyi alıkoydu.

Tarihçiler ve analistler, kamuoyu yoklamalarında savaşın Amerikalılar arasında popüler olmadığını belirtiyor. Ancak Başkan Trump’ın “yenilgi” kabul etmemek adına operasyonları farklı formlarda, örneğin blokaj veya özel operasyonlar şeklinde sürdürebileceğini öngörüyorlar.

Yaklaşan ara seçimler öncesinde, bu “tarihi derecede popüler olmayan savaşın” Cumhuriyetçi Parti üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.

• #Donald Trump
• #Savaş Yetkileri Yasası