İran Ateşkes Teklifini Reddetti: Tahran’ın 10 Maddelik Şartları Açıklandı

İran, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırılarla süren çatışmalarda kendisine sunulan ateşkes teklifini reddetti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran’da düzenlediği haftalık basın toplantısında, aracı ülkeler üzerinden iletilen 15 maddelik teklifi “aşırı ve gerçekçi değil” olarak nitelendirdi. Bekayi, İran’ın kendi ulusal çıkarları doğrultusunda belirlediği 10 maddelik şartları olduğunu duyurdu.

Bekayi, ABD ve İsrail’in saldırılarını “diplomatik sürecin ortasında haksız yere başlatılan bir savaş” olarak tanımladı. Sözcü, işlenen suçların “tarihin en büyük suçlularını bile aklayacak nitelikte” olduğunu ifade etti.

İranlı sözcü, saldırılarda Şerif Üniversitesi’nin sığınak delici bombalarla hedef alınmasına tepki gösterdi. Bu durumun, saldırıya uğrayan beşinci üniversite olduğunu belirten Bekayi, ABD ve İsrail’in İran’ın ilerlemesine duyduğu düşmanlığı işaret etti.

ABD’nin Eylemleri ve İran’ın Savunma Tutumu

ABD’li yetkililerin saldırıları artırma yönündeki açıklamalarına değinen Bekayi, ABD’nin uluslararası kuralları hiçe saydığını belirtti. ABD’nin son bir yılda diplomasiye itibar bırakmadığını ve yaklaşık 70 uluslararası belgeden çekildiğini kaydetti.

Bekayi, müzakereler sürerken İran’a karşı iki kez savaş suçu niteliğinde adımlar atıldığını vurguladı. İran’ın savaş ve barış konusundaki tutumunun net olduğunu ifade eden Bekayi, ülkenin gerektiği sürece savunulacağını bildirdi. Mevcut şartlarda hiçbir kırmızı çizgiye uyulmadığı için tüm dikkatin savunmaya verildiğini ekledi.

Ateşkes iddialarına ilişkin olarak Bekayi, aracı ülkeler üzerinden iletilen tekliflerin kabul edilemez olduğunu yineledi. İran’ın meşru taleplerini dile getirmekten çekinmediğini, bunun geri adım atmak anlamına gelmediğini söyledi.

Ültimatom ve tehdit ile müzakerenin bağdaşmadığını belirten Bekayi, düşmanın saldırılarını artırdığı bir ortamda ülkenin savunmasına odaklanılması gerektiğini savundu. Bu tür tehditlerin başlı başına bir savaş suçu olduğunu dile getirdi.

Bekayi, bir ülkenin altyapılarını yok etmekle tehdit edilmesinin ve sivil hedeflere saldırılması için yeşil ışık yakılmasının savaş suçu kapsamına girdiğini ifade etti. Bu tür suçlara katkı sağlayan her ülkenin hesap vermesi gerektiğini vurguladı.

Nükleer Tesisler, Bölgesel Güvenlik ve Şartlar

ABD’nin nükleer rezervleri hedef aldığı iddia edilen askeri operasyonuna değinen Bekayi, operasyonun “Tebes 2” gibi sonuçlandığını belirtti. Bu durumun ilahi bir yardımın ve İran halkının direnişinin göstergesi olduğunu ifade etti.

Nükleer tesislere yönelik saldırılar ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) tutumuna tepki gösteren Bekayi, Ajansın yaklaşımını “felaket” olarak nitelendirdi. UAEA Başkanı Rafael Grossi’nin açıklamalarının sınırları aştığını ve İran’a karşı işlenen suçları meşrulaştırdığını savundu.

Grossi’nin Birleşmiş Milletler Başkanlığı gibi bir hedefi olduğunu hatırlatan Bekayi, adının bu suçların bir parçası olarak kayıtlara geçtiğini söyledi. Uluslararası toplumun, saldırganlığı meşrulaştıran bir kişinin üst düzey görevler için uygunluğunu değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

Bekayi, bu savaşın tek kazananının bölgede barış ve istikrar istemeyen İsrail olduğunu dile getirdi. “Yakın tehdit” iddialarının, sürecin dar ve kişisel çıkarlar temelinde yürütüldüğünü gösterdiğini ekledi.

Avrupa’da muhtemel “sahte bayrak” senaryolarına ilişkin olarak Bekayi, bunun bir komplo teorisi olmadığını söyledi. ABD ve İsrail’in bu yöntemi defalarca kullandığını ve bu savaşta da benzer örneklerin görüldüğünü vurguladı.

İran’ın hedef aldığı noktaları açıkça ilan ettiğini belirten Bekayi, eylemlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde meşru olduğunu ifade etti. Bölge ülkelerine topraklarını düşmanın kullanımına açmamaları çağrısında bulundu.

Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin Umman ile yapılan görüşmelere değinen Bekayi, iki ülkenin güvenli deniz trafiğini ortak bir kaygı olarak gördüğünü belirtti. İran’ın düşman ülkelere ait gemilerin geçişine izin verilmeyeceğini açıkça ifade ettiğini kaydetti.

Bekayi, Umman ile gemi geçişlerine ilişkin bir usul belirlemek üzere görüşmelere başlandığını ve bu görüşmelerin sonuç alınana kadar devam edeceğini bildirdi.

ABD ile muhtemel bir ateşkese ilişkin değerlendirmede bulunan Bekayi, ateşkesi reddetmelerinin nedeninin tecrübe olduğunu söyledi. Ateşkesin, güçlerin yeniden toparlanarak yeni suçlar işlemesi için verilen bir mola olduğunu belirtti.

Bekayi, hiçbir aklı başında ülkenin bunu kabul etmeyeceğini ifade etti. Taleplerinin karşılanması ve ateşkes ile savaş arasında tekrar eden bir döngü oluşmaması gerektiğini vurguladı. Ulusal güvenliği ilgilendiren konularda, yeniden suç işlenmesini engelleyecek garantiler sağlanması gerektiğini ekledi.

Türkiye ve Azerbaycan’a İran tarafından atıldığı iddia edilen füzelere ilişkin temaslar yürütüldüğünü belirten Bekayi, Azerbaycan ile yanlış anlamaların giderildiğini söyledi. Türkiye konusunda da herhangi bir füze atışının olmadığını ifade ettiklerini ve konunun görüşmeler yoluyla çözüme kavuşturulduğunu belirtti.

İran’ın Pakistan’a sunduğu yanıtta ateşkesin reddedildiği ve savaşın kalıcı olarak sona ermesinin gerektiği vurgulandı. Tahran’ın 10 maddelik talepleri arasında bölgesel çatışmaların sona ermesi, yaptırımların kaldırılması, yeniden yapılanma desteği ve Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçiş kuralları yer aldı.

• #İsmail Bekayi